Press "Enter" to skip to content

PİRİ REİS(Ahmet ibn-i el-Hac Mehmet El Karamani)

Piri Reis, 1465 doğumlu, 1465 yılında Karaman’da, Hacı Ali Mehmed‘in oğlu ve Türk denizciliği ekolünün ustası olarak bilinen, Karaman’lı Kemal Reis‘in yeğeni olarak dünyaya gelen Piri Reis’in asıl adı, Muhiddin‘dir Amerika’yı gösteren Dünya haritaları ve Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik kitabıyla tanınan, Osmanlı denizcisi, kaptanı ve kartografı.

1499 – 1502 yıllarında Osmanlı Donanması’nın, Venedik Donanması’na karşı sağlamaya çalıştığı deniz kontrolü mücadelesinde, Osmanlı gemi komutanılığı görevini üstlenen Piri Reis, Akdeniz’de yaptığı seyirler sırasında gördüğü yerleri ve başından geçenleri, daha sonradan Kitab-ı Bahriye adlı bir esere aktarmıştır

1511’de amcasının ölümünün ardından, bir süre için açık denizlere açılmayan ve Gelibolu’ya yerleşerek burada, 1513 tarihli ilk dünya haritasını çizen Piri Reis, bu haritasında Atlas Okyanusu, İber Yarımadası, Afrika’nın batısı ile yeni dünya Amerika’nın doğu kıyılarını kapsayan haritayı çizdi.

Piri Reis bu haritayı 1517 tarihinde yapılan Mısır seferinde dönemin Padişahı olan Yavuz Sultan Selim ‘e sundu.

Kanuni Sultan Süleyman döneminde, 1523’deki Rodos seferi sırasında da Osmanlı Donanması’nda yer alan Piri Reis  1524’de Mısır seyrinde kılavuzluğunu yaptığı sadrazam Pergeli İbrahim Paşa‘nın beğenisini kazanınca, 1526’da, yeniden düzenlediği Kitab-ı Bahriye‘yi Kanuni’ye sundu.

Osmanlı Donanması’ndaki son yıllarını güney sularında devlet için çalışarak geçiren Piri Reis, bu dönemde, Hint Kaptanlığı yaptı, Umman Denizi, Kızıl Deniz ve Basra Körfezi’ndeki deniz görevlerinde bulundu.

Osmanlı donanmasında yaptığı son görev  acı olaylarla bitmiştir.

Mısır Kaptanı olan Piri Reis 1552 de çıktığı ikinci seferinde Basra‘da tamir ve dinmeye muhtaç donanmayı bırakıp  üç ganimet yüklü gemi ile mısıra döndüğü için hapsedildi.

Donanmayı Basra‘da bırakan, Basra valisi Kubat Paşa‘ya ganimetten istediği haracı vermeyen ve 1554’te, Mısır Beylerbeyi Mehmet Paşa tarafından, hizmette kusur gerekçesiyle suçlanmasının ardından Kahire‘de idam edilen Piri Reis geride, tarihçilerce döneme damgasını vurduğu düşünülen iki dünya haritası ve çağdaş denizciliğin ilk önemli yapıtlarından biri olarak tanımlanan, Kitab-ı Bahriye adlı eserini bıraktı.

İdam edildiğinde, Piri Reis‘in terekesine devlet tarafından el kondu.

         

 

            KELİMELER:

  • Tereke (ölen kimseden kalan bir şey)
  • Bahriye(bir devletin deniz kuvvetleri)
  • Kartograf(haritacı)

 

            KONUMLAR:

  • Basra(Irak’ın güneyinde bir kent; Irak’ın ikinci büyük şehri ve en önemli limanı.)
  • Kahire (Mısır’ın başkenti, Arap dünyası ve Afrika’nın en büyük kenti.)
  •  Rodos(Ege Denizi’nde ada, Oniki Adaların en büyüğü)
  • Umman Denizi (Umman Denizi Hint Okyanusu’nun bir bölümüne verilen addır. Doğusunda Hindistan, kuzeyinde Pakistan ve batısında da Umman Körfezi, Arap Yarımadası ve Aden Körfezi, yer alır)

 

 

 

 

 

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *